Đỗ
quyên có nhiều giống với nhiều màu hoa : Tử quyên đỏ tía., Hồng quyên đỏ nhạt, Bạch
quyên trắng, Hoàng quyên vàng.
Cây họ Đỗ Quyên lá xanh quanh năm hoặc cây bụi rậm lá. Lá mọc cách tràng hoa
hình phễu, cánh hoa đơn hoặc kép, có màu sắc đa dạng, như màu trắng đỏ, hồng,
tím. Ngòai ra, còn có các màu kép. Thời kỳ ra hoa có hai loại; lọai hoa nở vào
mùa xuân và mùa hè, còn loại khác hoa nở quanh năm. Khi hoa đỗ quyên nở rộ, hoa
nhiều như gấm vóc, rực rỡ và tươi đẹp, và đây cũng là cây cảnh nổi tiếng trên
thế giới. Đỗ Quyên thích ánh nắng, cũng có thể chịu râm, thích nghi với khí hậu
ấm áp, ẩm ướt và mát mẻ. Ngoài ra còn thích hợp sống trong đất phèn.
Đỗ quyên là một trong những loài hoa cảnh rất được ưa chuộng ở nhiều nước
trên thế giới bởi vẻ đẹp dịu dàng của nó. Cây có nguồn gốc ôn đới, mọc nhiều ở
những vùng núi cao, thích hợp với khí hậu mát mẻ quanh năm. Đỗ quyên rất sợ
nắng và nơi không thoát nước (vì thế Rhodonendron
còn được gọi là họ cây khô). Rhododendron
rất đa dạng phong phú về chủng loại, kích cỡ và màu sắc. Trên thế giới, đỗ
quyên phân bố nhiều ở vùng ôn đới Bắc Mĩ, vùng cao
nguyên tiếp giáp Á - Âu và Đông Á, khá
phổ biến ở Nhật và Bắc
Triều Tiên. Hoa đỗ quyên cũng hay được nhắc đến trong các tác
phẩm nghệ thuật như thi ca và hội họa Nhật Bản, Triều Tiên, Trung Quốc...Ở Việt
Nam, đỗ quyên có ở những vùng núi cao như Đà Lạt, Sapa,
Tam Đảo, làng Trình Xuyên bên
bờ sông Trà Lý phụ cận thành phố Nam Định..

Rhododendron được chọn là
quốc hoa (national flower) xứ Nepal
và biểu tượng hoa (state flower)
của hai tiểu bang Washington, West
Virginia ở Mĩ. Năm 1979, Azalea
(một loài Rhododendron)
cũng được bang Georgia chọn làm "state wildflower" - biểu tượng hoa
dại (state flower của Georgia
là Cherokee Rose).
Ai đó từng nói, vẻ đẹp trọn vẹn của Nepal chỉ
có thể nghiệm ra được sau khi bạn nhìn thấy những chùm đỗ quyên nở tươi tắn
dưới những cây linh sam nơi xứ sở huyền thoại của những vị thần núi này.

Người dân bản xứ cho rằng uống một ngụm nước cốt hoa Lali Guras có thể hòa tan được xương cá
mắc trong cổ họng. Nhiều người còn giữ hoa trong nhà sẵn phòng khi khẩn cấp.
Hoa cũng được chưng nơi thờ các vị thần và được những phụ nữ miền núi cài trên
tóc làm duyên.
Người ta ăn cả hoa, có vị ngọt chua. Trẻ con thôn làng thích hút mật
trong nhụy hoa. Gỗ cây dễ chặt, người dân dùng làm củi hay dụng cụ nhà bếp. Bột
nhão giã từ lá non, dân làng đắp lên trán trị chứng đau đầu. Người ta còn sử
dụng hương của hoa để thơm.
Hoa đỗ quyên vị chua ngọt, tính ấm, có công dụng hòa huyết, trừ đàm, làm hết
ngứa, được dùng để chữa các chứng rối loạn kinh nguyệt, bế kinh, phong thấp,
thổ huyết...
Lá đỗ quyên vị chua, tính bình, có công dụng thanh nhiệt, giải độc, cầm máu,
chủ trị ung thũng, mụn nhọt, xuất huyết do chấn thương, dị ứng, viêm khí phế
quản...
Rễ đỗ quyên vị chua ngọt, tính ấm, có công dụng hòa huyết, trừ phong
thấp, giảm đau; được dùng để chữa các chứng xuất huyết, kinh nguyệt không đều,
băng lậu, trĩ xuất huyết, lỵ, viêm khớp...
Để chữa dị ứng, bạn có thể dùng lá đỗ quyên tươi nấu tắm đến khi khỏi
bệnh mới thôi. Còn phụ nữ bị đau bụng hậu sản có thể lấy rễ đỗ quyên tươi 30-60
g, sắc uống 3-4 lần mỗi ngày.
Y học cổ truyền cho rằng hoa đỗ quyên có tác dụng điều kinh, trừ đàm, khử
phong thấp, làm hết ngứa; vì vậy được dùng để chữa các chứng rối loạn kinh
nguyệt, bế kinh, băng lậu, tổn thương do ngã, phong thấp, thổ huyết…
